समुद्राचे पाणी खारट का असते? जाणून घ्या…

why-sea-water-is-salty-scientific-reason

आपण समुद्राच्या जवळ गेल्यावर लाटा आपल्या पायांना स्पर्श करतात आणि समुद्राच्या पाण्याचा खारटपणा सहज जाणवतो. पण समुद्राचे पाणी खारट का असते? गोड पाणी असलेल्या नद्यांप्रमाणे समुद्राचे पाणी गोड का नसते? हा प्रश्न अनेकांच्या मनात येतो. यामागे निसर्गाच्या चक्रातील एक महत्त्वाची प्रक्रिया आहे.

समुद्रातील मिठाचा स्रोत काय आहे?

समुद्रातील मिठाचे मुख्य स्रोत म्हणजे नद्यांद्वारे वाहून आणलेले खनिज पदार्थ, ज्वालामुखीचे उद्रेक आणि समुद्राच्या तळातील भूगर्भीय क्रिया. पाऊस पडतो तेव्हा हवेमध्ये असलेला कार्बन डायऑक्साइड पाण्यात विरघळून क्लोरोफ्लोरीक आम्ल (Carbonic Acid) तयार करतो. हे आम्ल जमिनीतून वाहून जाणाऱ्या पाण्याच्या संपर्कात येते आणि ते खडकांचे विघटन करून त्यातील सोडियम, क्लोराईड, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियमसारखी खनिजे नद्यांमार्फत समुद्रात पोहोचवते.

समुद्राचे पाणी गोड का होत नाही?

दररोज कोट्यवधी लिटर पाणी नद्या समुद्रात घेऊन जातात. जर नद्यांचे पाणी गोड असेल, तर समुद्राचे पाणीही गोड असायला हवे, असे वाटते. पण तसे होत नाही. कारण बाष्पीभवनाच्या प्रक्रियेमुळे केवळ शुद्ध पाणी (H₂O) वरच्या थरात जातं आणि समुद्रात राहतात ती मिठाची क्षारसंपत्ती. त्यामुळे समुद्राचे पाणी अधिकाधिक खारट होत जाते.

मिठाचे प्रमाण किती असते?

समुद्राच्या पाण्यात सरासरी ३.५% मीठ असते, म्हणजेच १ लिटर समुद्राच्या पाण्यात जवळपास ३५ ग्रॅम मीठ असते. जगातील सर्व समुद्र सारख्या प्रमाणात खारट नाहीत. उदाहरणार्थ, डेड सी (Dead Sea) आणि गेलबोहा सागर (Great Salt Lake) यामधील मीठाचे प्रमाण खूप जास्त आहे.

समुद्राचे पाणी पिण्यास योग्य का नाही?

खूप प्रमाणात मीठ असल्याने समुद्राचे पाणी प्यायल्यास शरीरातील पेशींमधील पाणी बाहेर खेचले जाते, त्यामुळे डीहायड्रेशन होऊ शकते. म्हणूनच समुद्राचे पाणी प्यायला योग्य नसते.

समुद्राचे पाणी खारट असण्यामागे नैसर्गिक प्रक्रियांचा मोठा हात आहे. नद्यांमधून वाहून येणारे खनिज, ज्वालामुखींच्या क्रिया आणि बाष्पीभवन हे घटक समुद्राच्या खारटपणाला कारणीभूत आहेत. त्यामुळे पृथ्वीवरील गोड्या पाण्याचे प्रमाण केवळ ३% असून, उर्वरित ९७% पाणी हे समुद्राच्या स्वरूपात आहे.

________________________

*”द छत्रपती संभाजीनगर न्यूज “च्या व्हाट्सएप ग्रुप मध्ये जॉईन होण्यासाठी खालील लिंकवर क्लीक करा….*

https://chat.whatsapp.com/EatQ9jy0BXO4VEa0In93E6

*जाहिरातीसाठी_संपर्क करा 8329014805*