गोळी लागल्यानंतर माणूस किती वेळ जिवंत राहतो? – पहलगाम हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर एक विश्लेषण

22 एप्रिल 2025 रोजी जम्मू-काश्मीरमधील पर्यटनासाठी प्रसिद्ध असलेल्या पहलगामजवळील बाईसरण व्हॅलीमध्ये दहशतवाद्यांनी पर्यटकांवर अचानक गोळीबार केला. या हल्ल्यात 28 पर्यटकांचा मृत्यू झाला, तर 20 हून अधिक लोक जखमी झाले. या क्रूर हल्ल्याने देशभरात संतापाची लाट उसळली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी म्हटले की, “दहशतवाद्यांना आणि त्यांच्या समर्थकांना त्यांच्या कल्पनांच्या पलिकडची शिक्षा दिली जाईल.”

या घटनेच्या पार्श्वभूमीवर एक प्रश्न उपस्थित होतो – गोळी लागल्यानंतर माणूस किती वेळ जिवंत राहतो? आणि अशा हल्ल्यांमध्ये वैद्यकीय मदतीचा वेळ किती महत्त्वाचा असतो?

वैद्यकीय दृष्टिकोनातून पाहता, गोळी लागल्यानंतरचा जीवित राहण्याचा कालावधी अनेक घटकांवर अवलंबून असतो. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे गोळी कोणत्या अवयवाला लागली आहे, गोळीचा प्रकार काय आहे, गोळी किती वेगाने लागली आणि जखमी व्यक्तीस वैद्यकीय मदत किती वेळात मिळते हे सर्व ठरवते की माणूस किती वेळ जिवंत राहील.

डोके, हृदय किंवा फुफ्फुसांमध्ये गोळी लागल्यास मृत्यू काही सेकंदांत होऊ शकतो. पोट किंवा हात-पायाला गोळी लागल्यास रक्तस्राव मोठ्या प्रमाणावर झाल्यास मृत्यू काही तासांत होऊ शकतो. पण जर त्वरित प्राथमिक उपचार मिळाले, तर अशा परिस्थितीतही जीव वाचू शकतो.

पहलगाममधील हल्ल्याचे स्थान डोंगराळ आणि दुर्गम असल्यामुळे रुग्णवाहिका पोहोचण्यासाठी वेळ लागला. जखमींना हेलिकॉप्टरद्वारे श्रीनगरला हलवावे लागले. या विलंबामुळे अनेक गंभीर जखमींना वेळेवर उपचार मिळाले नाहीत. अशा प्रकारच्या दहशतवादी हल्ल्यांमध्ये ‘गोल्डन अवर’ – म्हणजेच गोळी लागल्यानंतरचे पहिले 60 मिनिटे – अत्यंत निर्णायक असतात.

विशेष म्हणजे, या हल्ल्यात दहशतवाद्यांनी AK-47 सारखी उच्च क्षमतेची शस्त्रे वापरली होती. अशा शस्त्रांमधून निघणाऱ्या गोळ्या शरीरात खोलवर घुसतात आणि मोठा उष्णतारहित फटका देतात. त्यामुळे अंतर्गत रक्तस्राव जलद होतो आणि मृत्यू लवकर ओढवतो.

या पार्श्वभूमीवर, सुरक्षाव्यवस्था अधिक बळकट करण्याची गरज अधोरेखित होते. डोंगराळ भागांत मेडिकल इमर्जन्सी यंत्रणा तत्काळ पोहोचू शकेल यासाठी हेलिकॉप्टर अँब्युलन्स सेवा, प्रशिक्षित प्राथमिक उपचार पथक आणि स्थानिक सुरक्षा यंत्रणा सज्ज असणे गरजेचे आहे.

गोळी लागल्यानंतरचा जीवितकाल फक्त वैद्यकीय बाब नाही, तर तो देशाच्या सुरक्षा व्यवस्थेचा, इमर्जन्सी रिस्पॉन्सचा आणि मानवतेचा प्रश्न आहे. पहलगाम हल्ल्याने हे पुन्हा एकदा स्पष्ट केले की, दहशतवादाविरुद्ध लढाई ही केवळ बंदुकीने नव्हे, तर वेगवान आणि सक्षम आरोग्य व्यवस्था आणि लोकसहभागाने लढावी लागेल.

________________________

*”द छत्रपती संभाजीनगर न्यूज “च्या व्हाट्सएप ग्रुप मध्ये जॉईन होण्यासाठी खालील लिंकवर क्लीक करा….*

https://chat.whatsapp.com/JWPLw3ii1wAKDICCoiRTdD

*जाहिरातीसाठी_संपर्क करा 8329014805*